Phụ lục · Chức chế triều Viêm

Chế độ triều Viêm, muôn chức đều từ đế tọa, chia giao sáu bộ, thống bởi Đại giám. Lễ trấn mặt ngoài, binh hộ bên trong, tài đáp nhu cầu, y an bệnh tật. Khuyết Hạ Liệp đặc biệt là đại điển huyết lễ, đặt chuyên viên giám sát túc trực, tỏ uy trăm bang. Dưới đây liệt quan thuộc.

【Trung khu Chiêu Kinh】

Ngự tiền Đại giám

Tổng quản trăm ty, chuyên chủ việc dâng giữ chương tấu và quyết định cơ nghi, được trực tiếp vào cấm cung.

Đế ở sâu trong cung, phần nhiều dùng lễ quan hành sự để chấn bốn phương; mọi nước vào Chiêu, áo mũ, văn cáo đều đối sổ kiểm tra, đó là thế của triều.

Lại bộ

Chủ quan tịch, khảo khóa và thuyên chuyển, mọi thay đổi đều phải quy về để định danh khí. Phép ấy lấy tinh yếu “Tuyển Bạ thự” các nước làm gốc: quan không nhiều nhưng danh phận không được loạn, việc phải ghi sổ để giữ thứ bậc trong ngoài lưu phẩm.

Hộ bộ

Chủ chi thu tiền lương, sổ ruộng thuế hộ tịch, muối sắt núi đầm và kho lẫm vận chuyển thủy. Kênh Tắc Trạch ngang dọc, kho lẫm đầy tràn, đặt chuyển vận để đáp nhu cầu thiên hạ; cuối năm kết toán, trăm ty lấy đó làm chuẩn.

Lễ bộ

Chủ đại tế sách danh, triều hội khách cống và học chính khoa cử. Vọng Đại là đất lễ tông miếu, nơi phong thiện, lễ nhạc bày rồi trong cõi đều ứng; hoàng tự các bang đến Chiêu, lễ quan lần lượt đăng tên rồi đưa tới Vân Khuyết.

Mùa xuân phái Vấn từ sứ vào Tự Đô, đối bạ mà không chạm chính văn bạ, để tỏ sách tịch không riêng tư.

Binh bộ

Chủ quân tịch biên ngũ, đồn phòng biên quan, tuyển võ điều luyện và quy trình quân nhu. Hàm Nhạc vách dựng, thiết kỵ đóng giữ; đồng cỏ Đằng Pha ngựa tốt rong đàn; theo đất đặt Đô hộ và Đô đốc, chia trấn hải đạo, biên bắc, thủy sư, quân chăn ngựa để tạo thế sừng góc hỗ trợ nhau.

Hình bộ

Chủ thi hành luật lệnh, phúc xét hình ngục và lập hồ sơ thu thẩm. Định tội nặng nhẹ, thu giữ án độc; cùng Đại Lý tự, Ngự Sử đài kiểm tra lẫn nhau, để thận trọng hình danh, ngăn một ty chuyên quyền.

Công bộ

Chủ xây sửa thành trì, cầu đường thuyền cầu, thủy lợi mương rãnh và chế tạo khí giới. Lạc Nhị trăm nghề tụ đủ, vàng sắt lửa đá, khí dụng tinh lương; mẫu quân dụng mới đặt thử chế theo địa phương, định mẫu rồi mới ban cho các quân.

Ngự Sử đài

Đàn hặc trăm quan, án sát các đạo; gặp trọng án Khuyết Hạ Liệp và cống vụ, được chuyên tấu thẳng lên, không qua bộ ty, để làm trong nguồn.

Thông Chính đài

Tiếp nhận chương sớ quan phòng, truyền đạt triều mệnh; tấu nghị của quan lại từ đây thu phát để thông khí mạch trăm ty.

Thái Thường tự

Tổng quản lễ văn tông miếu và nghi chú phong tự, điển hưởng theo mùa, lấy Vọng Đại làm hành tại; lễ ở trước, tiếng người ở sau, việc thi hành là đủ.

Tông Chính tự

Chủ phả điệp hoàng tộc, phong ấp và việc lăng. Nơi Hạo Lăng, đất phong nhiều đời, núi lăng mênh mang, gắn vận đế, đều thuộc quản hạt.

Thiên Đô giám

Chủ quan sát tinh lịch và tiết khí, theo lịch soạn cáo, lấy lễ trấn giữ; giữ nơi đóng mở bình chướng.

Các quan chỉ giữ đất ấy, không được mở đóng; bí quyết riêng ở lòng đế, không giao văn điệp. Không chiếu không được đến gần, tiểu tế bốn mùa không dứt.

Thái Y viện

Quản y chính, kiêm bệnh tật cấm cung và điều dưỡng hoàng mạch. Thuộc viện đặt Diên Luật thự (mật), bố trí gần Hạo Lăng, tên trong hồ sơ nội, không vào biên chế ngoài, phương quyết dùng đều bí mật không cho người thấy. Hoàng mạch sinh ra “hai tim”, cần lễ y giúp nhau để điều luật an hòa.

【Các quan bảy thành】

Đông Quan sứ (Vân Khuyết)

Gắn với cửa ngõ đông cảnh, kiêm quản triều sính và phòng giữ bên rừng Khuyết Hạ Liệp.

Hoàng tự các bang trước ở Đồng Tắc quán, sứ này cùng Chủ Khách ty Lễ bộ kiểm áo mũ, văn cáo, tín phù, chỉ rõ điều mục, cấp «Quan Điệp», hộ tống đến cửa rừng, bàn giao Cấm Lâm ty Vân Khuyết đài. Giữ «Quan Điệp», «Đồng Tắc Danh Sách».

Tông Lễ phủ (Vọng Đại)

Quản tông miếu phong thiện và thiết lập lễ nhạc, thứ tự đại tế đại hưởng đều từ đây ra. Giữ «Tông Lễ Đồ Ký».

Tào ty (Tắc Trạch)

Quản kênh vận, kho lẫm, hằng năm vận quân lương, cung biên trấn và kinh sư. Giữ «Tào Vận Bạ».

Quân Khí giám (Lạc Nhị)

Thuộc Công bộ nhưng hạch toán riêng, chuyên quản thử đúc cải tiến giáp khí. Mọi khí cụ chế mới phải thử trước ở đây, mẫu thành mới cho truyền trong quân ngũ.

Tượng Tác giám (Lạc Nhị)

Quản vàng sắt lửa đá, quân tư khí dụng. Quy trình binh khí phải qua giám này ấn chuẩn, định hình rồi các công xưởng làm theo mẫu; lưu «Công Đồ», «Lô Tịch» để tra xét.

Mã giám (Đằng Pha)

Quản bãi chăn và chiến mã, hằng năm khảo ngựa tốt cung tinh binh. Giữ «Mã Tịch».

Lăng giám (Hạo Lăng)

Quản tu sửa và tế tự lăng tẩm vương tộc. Giữ «Lăng Đồ».

Bắc Trấn Đô hộ (Hàm Nhạc)

Tổng quản quan thành đồn trú, trấn giữ biên bắc. Tù và lạnh vừa vang, các doanh cùng nhận lệnh. Giữ «Biên Điệp».

【Lời bình】

Uy lệnh triều Viêm thi hành khắp trăm bang không chỉ cậy quân trăm vạn, kho vạn lẫm, mà còn nhờ lễ quan đối sổ, thành bang chia giữ, chế độ Khuyết Hạ Liệp cùng làm ngoài trong.

Lại có uy Thiên Đô và bình chướng ràng buộc, đế riêng giữ cơ yếu, quần thần không được đóng mở, bởi vậy thiên hạ buộc nhau, các nước tuy oán không dám phản.