Phụ lục · Chức chế Tư Tự

Tự Đô ở giữa các núi, đất không rộng mà thế trọng. Núi nhiều dược thạch, dân quen chúc do, không lập bằng binh mà hành bằng thuật. Lễ pháp nghiêm ngặt, bốn ty vòng chế, quốc hiệu Tư Tự.

Đại Tư Chúc

Người đứng đầu Tư Tự, cũng là quốc chủ. Thống lĩnh bốn ty, độc chấp chính văn «Định Tức Bạ», được đọc bản phù, được ký thẻ bạ, cũng được niêm phong tàn giản.

Trách nhiệm là tổng quản sách tịch, định lễ chế, đóng mở cấm môn, niêm kiểm dược bào, phái tuần núi. Không được tự tiện rời Tự Đô. “Tông bạ chính điệp” nắm giữ, mỗi chữ mỗi phù đều gắn hoàng mạch.

Tư Tự lấy Đại Tư Chúc làm nơi quy chính thống; triều Viêm biết quyền bí dược nằm trong tay người này, nên tôn quốc tự, giữ ước mà không buộc xưng thần.

Bạ chính, Bạ sử

Đều là thuộc quan của «Định Tức Bạ». Bạ chính đứng trên các ty, được phụ tá bên Đại Tư Chúc, được mở đọc sổ nhưng không tự tiện sửa, chức trách là hiệu khám phù hiệu, chép phần sót bổ sung giản.

Bạ sử ở dưới Bạ chính, chuyên giữ «Bạ Lệ», học quy trình kiểm bạ, phục vụ kiểm điểm đối chiếu sổ, không có quyền trực tiếp chạm bí sách.

Bởi vậy nói: “Bạ chính thấy bạ, Bạ sử học lệ.” Người trước giúp mà không chủ, người sau học mà không nhìn trộm.

Chúc Văn ty

Quản tế văn và sách độc. Mọi đại điển quốc lễ đều do Chúc Văn ty thảo, tụng tuyên, lưu trữ. Chức trách là kết hợp văn phù với lễ pháp, không được tùy tiện đổi bạ lệ. Nắm “chúc sách”, chữ đã lưu thì không được thêm bớt. Ty này giữ văn định lễ, làm gốc quốc nghi.

Cấm Môn ty

Quản niêm phong và khóa cửa. Mọi ra vào sơn môn, đóng mở bí quật đều do Cấm Môn ty nhận lệnh. Chức trách là thu hợp phù khóa, không được để lộ bằng lời ra ngoài. Nắm “cấm môn phù khoán”, mỗi người một thẻ, mất thì phế. Ty này cẩn niêm giữ khóa, khiến cấm giới trong núi không loạn.

Dược Bào ty

Quản dược hỏa và cung phụng. Mọi điều chế bí dược, kiểm nhận dược liệu đều thuộc Dược Bào ty. Chức trách là giữ phương thuốc, không được vượt phận. Nắm “cung dược thiếp”, liệt vật liệu không liệt quyết. Ty này giữ phương cẩn hỏa, nối chỗ dựa của quốc mạch.

Sơn Tuần ty

Quản sơn cốc và linh phố. Mọi xem gió đợi mưa, dò cỏ cây đều do Sơn Tuần ty thực hiện. Chức trách là phân biệt dược thạch, đợi dị tượng, không được độc đoán. Nắm “tuần sơn lục”, ghi ngày không ghi thuật. Ty này xét núi đợi tượng, giữ thường độ sơn xuyên.

Ty sinh

Tên gọi học quan có tịch tại Tư Tự. Hằng năm vào bốn ty, theo Bạ chính Bạ sử học nghề, được xem bản sao «Định Tức Bạ», mang «Hợp Luật Tiểu Sao» theo mình để thầm ghi nhớ.

Chức trách là hợp hơi thở, hòa luật, dưỡng tần, giúp việc dược bào và chung đạo, không được chạm chính văn bạ. Phần nhiều nắm “tập bạ thảo sao”, ghi pháp không ghi tên. Tư Tự lấy ty sinh làm tai mắt, thừa lễ học thuật.

Tự đồ

Tên gọi lao dịch Tư Tự. Phần nhiều tuyển từ hộ nghèo sơn cốc và dân cô độc, hằng năm liệt vào dịch bạ, làm việc chuyển thuốc gánh nước, giữ lửa theo lễ. Chức trách ở phục dịch, không ở học nghề, không được gần bạ, không được nghe phù. Nắm chẳng qua “dịch bạ thảo thiêm”, ghi ngày không ghi thuật.

【Lời bình】

Chế độ Tư Tự phức mà có độ; trong trọng thuật lý, ngoài giữ lễ pháp.

Không lo giáp binh, mà lấy điều tức định mạch làm quốc bản; không chuyên tế tự, mà lấy nối mệnh hòa khí làm tôn chỉ.

Nước ấy như lò, lấy lửa làm tim; người ấy như phù, lấy tĩnh làm xương.

Có thể tự lập mà không cầu chinh phạt, có thể phụng trời mà không mất chừng mực, nên núi vòng quanh mà không xâm, triều Viêm biết họ tự giữ nên không quấy.