Hậu trường · Sinh khí của một chiếc lá xanh

“Phép thấy xanh cầm máu” dùng trong chương này không phải tôi bịa đặt tùy tiện.

Nó không phải thiết lập riêng của tiểu thuyết, cũng không phải tình tiết cố nhét vào để tạo không khí huyền học, mà là một cách nghĩ sơ khai về cầm máu thực sự tồn tại trong y lý dân gian và truyền khẩu chúc do.

Có câu nói xưa rất thẳng: thấy xanh là thuốc, chỉ sợ không biết thuốc.

Câu ấy không có nghĩa “tùy tiện vơ nắm cỏ nào cũng chữa được bệnh”, mà nhắc bạn rằng trong cỏ cây, phần sinh khí chưa tan thực sự có thể hữu dụng. Chỉ là phần lớn người ta không biết phân biệt, cũng không mấy dám ra tay.

Trước khi y học hiện đại xuất hiện, phản ứng đầu tiên của con người khi xử lý ngoại thương thường không phải “tìm lọ thuốc”, mà là tìm tại chỗ thứ dùng được. Lá sống, thân cỏ, thậm chí một số vỏ cây mềm dai đều là vật liệu được dùng cầm máu từ rất sớm.

Nhưng điều kiện không phức tạp, cần đồng thời giữ mấy việc: lá phải sống, tay phải sạch, ra tay phải nhẹ. Nói đơn giản, bạn phải tìm một chiếc lá còn sống, rồi đừng ngứa tay làm hỏng nó trước.

Chi tiết đại khái như sau:

Một, lá phải tươi, đừng bẻ hỏng, đừng vò nát;

Hai, tay phải rửa sạch, không dính máu, không mang bẩn;

Ba, đừng chạm lá khô, lá vụn, lá sâu ăn, lá có gai.

Khi tay dính máu, càng đừng lật tìm trong bụi lá: sinh khí rối lên, nó chỉ còn là một “chiếc lá”, không còn dùng làm thuốc được.

Cái gọi là “thấy xanh cầm máu”, thực chất cũng không phải thi thuật gì, mà mượn khí của lá để thu liễm thế máu. Máu tản, khí lá thu. Mượn thu để ngăn tản chính là y lý mộc mạc nhất.

Bạn sẽ thấy logic này không xung đột với xử lý ngoại thương hiện đại: làm sạch trước, rồi che phủ, rồi giữ ổn định để cầm máu. Chỉ là ngày nay chúng ta quen diễn đạt bằng một hệ ngôn ngữ khác.

Những chi tiết viết trong chính văn, rửa tay, không nhìn khi lấy lá, chỉ dựa xúc giác phân biệt, lá gặp máu ắt sẫm màu, chìm thì thành, nổi thì bỏ, không phải để tạo vẻ thần bí, mà là phép phán đoán được kiểm chứng nhiều lần trong kinh nghiệm dân gian.

Vì vậy bạn thấy Ngôn An dùng lá cầm máu không phải vì nàng “biết thuật”, mà vì nàng nhận biết chiếc lá nào còn sống, sinh khí còn đó, có thể thu giữ dòng máu đang trào ra.

Tất nhiên, ngoài đời khi bị thương vẫn ưu tiên làm sạch vết thương, cầm máu và sớm đi khám. Đoạn này viết về việc khi thiếu thuốc thiếu nước, con người mượn một chiếc lá sống để giữ lấy hơi thở thế nào.

Nhiều khi không phải thiên nhiên không cho thuốc, mà chúng ta đã không biết nhìn một chiếc lá ra sao, cũng không còn nhớ nên dùng nó thế nào.

Nếu khi đọc chương này, trong lòng bạn không thấy gượng, thậm chí lờ mờ nghĩ “cách này hình như thật sự được”, thì không phải bạn bị tiểu thuyết thuyết phục.

Bạn chỉ được logic sinh tồn sớm nhất của loài người khẽ gọi một lần.

Đó cũng là lý do tôi viết đoạn này.

Không phải để tỏ ra cao minh, mà muốn lặng lẽ đặt lại vào câu chuyện những thứ chúng ta đã quên, vốn tồn tại giữa đất đai và thân thể.

Chúng vốn ở đó.

Chỉ là quá lâu không còn ai cúi đầu nhìn một lần nữa.