Lời dẫn

Vì sao đạo sĩ phải viết công văn gửi thiên đình? Vì sao trong cơ thể lại có thần cư ngụ? Vì sao một lá bùa vừa không giống chữ, vừa chẳng giống tranh? Đằng sau những câu hỏi tưởng như xa xôi ấy là cách người xưa hiểu cơ thể, sắp đặt trật tự, cũng như đối diện với bệnh tật, chia lìa và số phận.

Tôi muốn bắt đầu từ từng câu hỏi cụ thể như thế để đưa bạn bước vào thế giới Đạo giáo. Trước hết, hãy nhìn một đồ vật, một động tác hay một câu chuyện, rồi dần hiểu nền văn hóa mà nó thuộc về.

I. Vì sao tôi viết cuốn sách này

Tôi là Shixi Lin, tên tiếng Trung là 林拾汐, đạo hiệu Lâm Sư Nhất, truyền nhân đời thứ mười lăm, thế hệ chữ Sư, phái Tam Phong Võ Đang. Tôi tìm hiểu thế giới qua viết lách và sáng tạo, đồng thời coi trọng thực hành, mong đưa những điều đã đọc, đã học trở lại đời sống hằng ngày để chiêm nghiệm.

Những năm qua, tôi đã một mình đi qua nửa Trung Quốc và hơn ba mươi quốc gia khác, học hỏi giữa những nền văn hóa, tín ngưỡng và đời sống thường ngày khác nhau, đồng thời tiếp tục nghiên cứu các truyền thống tâm linh Đông Tây. Càng tiếp xúc nhiều, tôi càng muốn trở về với những con người và sự việc cụ thể, hỏi xem các quan niệm quen thuộc ban đầu đến từ đâu và đã thay đổi thế nào.

Viết cuốn sách này cũng là nối tiếp những câu hỏi ấy. Nhắc đến Đạo giáo, ta dễ nghĩ đến thần tiên, phù lục, luyện đan và trường sinh. Tôi muốn đi sâu từ những hình dung quen thuộc đó, xem những người để lại chúng đã đọc sách gì, làm việc gì, và đang đáp lại những mong ước, khốn khó nào.

II. Từ cơ thể đến thiên đình

Cuốn sách sẽ nói về các vị thần trong cơ thể, việc tu luyện tính mệnh và hình dung về thành tiên; cũng sẽ nói về phù lục, pháp khí, nghi thức bộ cương cùng các nghi lễ khác, cũng như chức vị, văn thư và trật tự của thiên đình. Ta còn bước vào thế giới nhân vật và câu chuyện, xem cùng một cái tên mang những diện mạo khác nhau ra sao trong sử sách, tư liệu Đạo giáo, truyện chí quái và tiểu thuyết.

Có bài bắt đầu từ một chữ hay một đồ vật, có bài đi theo cuộc đời một con người. Điều chúng cùng quan tâm là: vì sao những quan niệm và cách thực hành này xuất hiện, và chúng đi vào đời sống con người như thế nào.

Khi viết, tôi sẽ cố gắng nói rõ xuất xứ và ngữ cảnh của từng cách giải thích, đặt ghi chép trong tư liệu, truyền thuyết dân gian và sáng tác văn học vào đúng vị trí của chúng. Có thể giữ lại điều lay động lòng người trong một câu chuyện, đồng thời đặt riêng câu hỏi liệu nó có từng xảy ra trong lịch sử hay không.

III. Bắt đầu từ câu hỏi bạn quan tâm

Bạn có thể đọc lần lượt theo mục lục, hoặc mở trước bài khiến mình tò mò nhất. Mỗi bài đều bắt đầu từ một câu hỏi cụ thể; đọc xong, hãy quay lại xem nó kết nối với những bài khác ra sao.

Gặp những tên gọi và thuật ngữ lạ, bạn không cần vội ghi nhớ. Trước hết, cứ theo bài viết để hiểu sự việc diễn ra trong bối cảnh nào, rồi mới tìm hiểu những quan niệm phía sau. Đọc chậm hơn một chút, có lẽ ta sẽ thấy rõ hơn sức nặng vốn có của những chi tiết ấy.

Tôi mong cuốn sách có thể cùng bạn hỏi thêm một câu, nhìn sâu thêm một lớp: từ cơ thể đến thiên đình, từ thần tiên trên trang giấy đến con người trong đời thường, dần làm quen với thế giới văn hóa phong phú và lâu đời này.